ѺҴѡ лѺ Ҫԡ Fix ѡ
ข่าวล่าสุด ดีเอสไอมอบโลห์ผู้ใหญ่ประจบ พร้อมประกาศมิติใหม่ ทำงานร่วมทุกภาคส่วน
ระบบสมาชิก
Email:

















ข่าวสารที่เกี่ยวข้อง
อบรมอาสาสมัครสระบุรี ป้องกันไฟป่า-ช่วยธรรมชาติ
กรมอุทยานฯ เฮ!มติเอกฉันท์บรรจุไม้พะยูงไทยขึ้นบัญชี 2 ไซเตส
สภาเกษตรกรจังหวัดตาก กับการแก้ปัญหาสารแคดเมียมแม่ตาว
นักอนุรักษ์เฮ...ส่อชนะคดีขยายถนนขึ้นเขาใหญ่
ทส.ตื่นส่งป่าไม้ลุยตรวจสอบรุกดอยลาน
+ข่าวทั้งหมด..




  Weblink
ร่าง พ.ร.บ.กองทุนยุติธรรม พร้อมคำอธิบายรายมาตรา  Date : 15/05/2013  

หมายเหตุ..เอกสารประกอบสมัชชาปฏิรูปเฉพาะประเด็น

เรื่อง “การปฏิรูปกองทุนยุติธรรม เพื่อการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมอย่างเท่าเทียม”

วันที่ ๑๕ พฤษภาคม พ.. ๒๕๕๖ ณ ห้องแกรนด์ ซี โรงแรมมิราเคิลแกรนด์ คอนเวนชั่น 

 

(ร่าง) พระราชบัญญัติ

กองทุนยุติธรรม พ.. ...

ฉบับภาคประชาชน

 

 

พร้อมคำอธิบายรายมาตรา

 

 

 

 

 

 

 

 

 

สนับสนุนโดย

เครือข่ายวิชาการปฏิรูปประเทศไทย

มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ

สำนักงานปฏิรูป

 

 

 

 

 

 

 

ร่างพระราชบัญญัติ

กองทุนยุติธรรม

.. ...

 

 

----------------------------------

-------------------------

----------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------

พระราชบัญญัตินี้มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับ มาตรา ๔๐ และ ๔๓ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย

 

 

 

 

มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติกองทุนยุติธรรม พ.. ...”

 

คำอธิบาย ชื่อของพระราชบัญญัติควรคงชื่อ “กองทุนยุติธรรม” ที่เป็นชื่อเดิมไว้ เพราะเหตุว่ากองทุนยุติธรรมเดิมถูกจัดตั้งขึ้นเป็นเวลาพอสมควรจนเป็นที่รู้จักของประชาชน

มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้น ๑๘๐ วันนับจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา

 

คำอธิบาย พระราชบัญญัติกองทุนยุติธรรมมีบทบัญญัติหลายส่วนที่กระทบกระเทือนถึงระบบการจัดการงบประมาณของหลายองค์กร หลังจากประกาศใช้พระราชบัญญัตินี้แล้วจึงสมควรที่จะกำหนดระยะเวลาบังคับใช้กฎหมายให้ยืดออกไปพอสมควรเพื่อให้ทุกองค์กรปรับตัวเข้ากับพระราชบัญญัตินี้

 

มาตรา ๓ ให้ยกเลิก “ระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยกองทุนยุติธรรม พ.. ๒๕๕๓”

 

คำอธิบาย กองทุนยุติธรรมที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัตินี้มีบทบาทหน้าที่แทนกองทุนยุติธรรมเดิมที่จัดตั้งโดยระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยกองทุนยุติธรรม พ.. ๒๕๕๓ จึงจำเป็นที่ต้องยกเลิกกองทุนยุติธรรมเดิม

 

 

มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัตินี้

กองทุน” หมายความว่า กองทุนยุติธรรม

คณะกรรมการ” หมายความว่า คณะกรรมการกองทุนยุติธรรม

ผู้ยากไร้” หมายความว่า ผู้มีรายได้และทรัพย์สินต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนดโดยคณะกรรมการ

ค่าใช้จ่ายในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม” หมายความว่า ค่าใช้จ่ายตามกฎหมายทั้งปวงที่เกิดขึ้นหรืออาจเกิดขึ้นเพื่อการร้องขอความเป็นธรรม อาทิ ค่าขึ้นศาล ค่าธรรมเนียมศาล ค่าใช้จ่ายในการพิสูจน์พยานหลักฐาน ค่าใช้จ่ายในการเดินเผชิญสืบ ค่าใช้จ่ายในการสอบแนวเขตรังวัดที่ดิน ค่าใช้จ่ายทั้งปวงที่เกี่ยวกับแผนที่ภาพถ่ายทางอากาศหรือทางดาวเทียม ค่าพาหนะ ค่าที่พัก ค่าเดินทาง ค่าใช้จ่ายในการทำวิจัยเพื่อพัฒนากระบวนการยุติธรรม รวมทั้งค่าใช้จ่ายที่จำเป็นอื่นๆตามที่คณะกรรมการกำหนด

ผู้เสียหาย” หมายความว่า บุคคลซึ่งได้รับความเสียหายจากการกระทำความผิดทางอาญา โดยตนมิได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิดนั้น

จำเลย” หมายความว่า บุคคลซึ่งถูกฟ้องต่อศาลว่าได้กระทำความผิดอาญา

 

คำอธิบาย บทนิยามในพระราชบัญญัติมีคำที่น่าสนใจดังนี้

ผู้ยากไร้” เจตนารมณ์ของกฎหมายคือการลดความเหลื่อมล้ำของคนในสังคม โดยการให้โอกาสกับผู้ยากไร้ในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม ดังนั้นกองทุนจึงมีเจตนารมณ์ในการช่วยเหลือผู้ยากไร้เป็นหลัก และจำต้องมีนิยามของ “ผู้ยากไร้” โดยพิจารณาจากรายได้และทรัพย์สินของบุคคล ทั้งนี้เพื่อให้การกำหนดรายได้ขั้นสูงและจำนวนมูลค่าทรัพย์สินของผู้ยากไร้สามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามอัตราเงินเฟ้อ ดรรชนีผู้บริโภค และค่าครองชีพที่เพิ่มขึ้น พระราชบัญญัติฉบับนี้จึงไม่กำหนดรายได้และจำนวนมูลค่าทรัพย์สินไว้โดยตรง แต่ให้อำนาจคณะกรรมการกองทุนยุติธรรมเป็นผู้ออกประกาศกำหนดรายได้ขั้นต่ำและทรัพย์สินของบุคคลที่เข้ากรณีของผู้ยากไร้

การพิจารณาว่าบุคคลใดเป็นผู้ยากไร้ทำได้สองส่วนประกอบกัน คือ การพิจารณาจากรายได้ และ การพิจารณาจากมูลค่าทรัพย์สิน บางกรณี คนไม่มีรายได้ประจำ แต่มีทรัพย์สินมหาศาล ก็ไม่ถือว่าเป็นผู้ยากไร้ที่กองทุนสมควรช่วยเหลือ หรือคนที่มีรายได้ประจำมาก แต่ไม่มีทรัพย์สินเลย ก็ไม่อยู่ในความหมายของผู้ยากไร้เช่นกัน กล่าวโดยสรุป คือ กองทุนมุ่งช่วยเหลือผู้ที่ช่วยเหลือตนเองไม่ได้ในการเข้าถึงความยุติธรรม โดยผู้ที่พอช่วยเหลือตนเองได้ก็ใช้ระบบการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมตามรูปแบบทั่วไป

ค่าใช้จ่ายในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม” ที่มาบางส่วนจาก “ระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยกองทุนยุติธรรม พ.. ๒๕๕๓ ข้อ ๖” พระราชบัญญัตินี้รวมค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่มีขึ้นหรืออาจมีขึ้นในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมไว้เป็นคำๆเดียวและกำหนดบทนิยามไว้ นอกจากนี้ คณะกรรมการยังมีอำนาจกำหนดค่าใช้จ่ายอื่นๆในการเข้าถึงความยุติธรรมเพื่อช่วยเหลือผู้ยากไร้ได้อีก หากมีค่าใช้จ่ายอื่นที่จำเป็นในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม

ผู้เสียหาย” และ “จำเลย” มีที่มาจาก บทนิยามในพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.. ๒๕๔๔ ภารกิจอีกส่วนหนึ่งของกองทุนยุติธรรมคือการเป็นแหล่งเงินทุนให้กับคณะกรรมการคณะกรรมการพิจารณาค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญาที่จัดตั้งโดย พระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.. ๒๕๔๔ ดังนั้นจึงต้องคงนิยามกฎหมายทั้งสองฉบับให้เป็นแบบเดียวกัน

 

หมวด ๑

กองทุนยุติธรรม

-----------------

มาตรา ๕ ให้จัดตั้ง “กองทุนยุติธรรม” ขึ้นมีฐานะเป็นนิติบุคคลอยู่ในสังกัดกระทรวงยุติธรรม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมเป็นผู้แทนกองทุน โดยมีวัตถุประสงค์เป็นแหล่งเงินทุนให้กับผู้ยากไร้เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม รวมทั้งเป็นแหล่งเงินทุนให้กับรัฐในการจ่ายค่าตอบแทนผู้เสียหายในคดีอาญาและค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญาตามพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.. ๒๕๔๔

ให้กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพทำหน้าที่สำนักงานธุรการของกองทุน

คำอธิบาย กองทุนยุติธรรมที่จัดตั้งขึ้นจะมีฐานะเป็นนิติบุคคล เพื่อความสะดวกในการบริหารจัดการกองทุนและเพื่อมีสถานะเป็นบุคคลตามกฎหมายที่จะสามารถรับช่วงสิทธิทางแพ่งจากผู้เสียหายหรือจำเลยที่กองทุนให้ ความช่วยเหลือได้

กองทุนยุติธรรมสังกัดอยู่ในกระทรวงยุติธรรม ซึ่งเป็นส่วนราชการที่มีภารกิจโดยตรงในการอำนวย ความยุติธรรมให้กับประชาชน

เมื่อกองทุนมีสถานะเป็นนิติบุคคลแล้ว จำเป็นต้องมี “ผู้แทนนิติบุคคล” ที่มีอำนาจลงนามผูกพันกองทุน ตามกฎหมาย จึงกำหนดให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมเป็นผู้แทนกองทุน

กองทุนมีวัตถุประสงค์สำคัญ ๒ ประการ คือ ประการที่หนึ่ง ช่วยเหลือผู้ยากไร้ในการเข้าถึงความยุติธรรม ภารกิจนี้กองทุนจะพิจารณาช่วยเหลือผู้ยากไร้เป็นสำคัญ ประการที่สอง เป็นแหล่งเงินทุนในการเยียวยาผู้เสียหายหรือจำเลยในคดีอาญา ภารกิจนี้เป็นการเยียวยาตามพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.. ๒๕๔๔ โดยเป็นการเยียวยาผู้เสียหายกับจำเลยทุกคนตามกฎหมายไม่จำกัดเฉพาะแต่ผู้ยากไร้ อย่างไรก็ดี ตามพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.. ๒๕๔๔ ก็กำหนดให้การเยียวยาผู้เสียหายและจำเลยต้องพิจารณาด้วยว่าผู้เสียหายและจำเลยมีหนทางเยียวยาทางอื่นด้วยหรือไม่ เท่ากับว่าหากผู้เสียหายหรือจำเลยมีหนทางเยียวยาด้วยตนเองแล้ว คณะกรรมการตามพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหายฯ ก็จะไม่อนุมัติให้ ดังนั้นขอบเขตการใช้จ่ายเงินของกองทุนก็มุ่งเน้นช่วยเหลือเฉพาะผู้ยากไร้กับผู้ไม่มีหนทางอื่นในการเยียวยาความเสียหาย

กองทุนยุติธรรมจำเป็นต้องมีสำนักงานธุรการของกองทุนที่ทำหน้าที่รับคำร้อง ประสานงาน จัดประชุมคณะกรรมการ หรือดำเนินงานทางธุรการต่างๆ ผู้ร่างกำหนดให้กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพเป็นสำนักงานธุรการเพราะเหตุผลสองประการคือ ประการที่หนึ่ง ลดค่าใช้จ่ายของรัฐในการตั้งหน่วยงานใหม่ ประการที่สอง กรมคุ้มครองสิทธิเสรีภาพเป็นผู้รับผิดชอบกองทุนยุติธรรมเดิมอยู่แล้ว จึงมีความรู้และประสบการณ์ในการจัดการกองทุนยุติธรรมใหม่นี้

 

 

มาตรา ๖ รายรับของกองทุนประกอบด้วย

() เงินอุดหนุนที่รัฐบาลจัดสรรให้จากงบประมาณรายจ่ายประจำปีตามมาตรา ๑๑

() เงินสมทบที่เป็นค่าธรรมเนียมศาลที่ได้รับการจัดสรรประจำปีตามมาตรา ๒๑

() เงินสมทบที่เป็นเงินและทรัพย์สินที่ได้จากการบังคับหลักประกันตัวผู้ต้องหาและจำเลยในคดีอาญาที่หลบหนีการปล่อยชั่วคราวที่ได้รับการจัดสรรประจำปีตามมาตรา ๒๑

() เงินสมทบที่เป็นค่าปรับในคดีอาญาที่ได้รับการจัดสรรประจำปีตามมาตรา ๒๑

() เงินสมทบจากคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยที่ได้รับการจัดสรรประจำปีตามมาตรา ๒๕

() เงินหรือทรัพย์สินที่ได้จากการรับช่วงสิทธิเพื่อไล่เบี้ยกับผู้กระทำความผิดอาญาหรือผู้ก่อให้เกิดความเสียหายที่แท้จริงตามมาตรา ๒๔

() เงินกู้โดยอนุมัติของคณะรัฐมนตรี

() ดอกผลของเงินกองทุน

() เงินหรือทรัพย์สินที่ผู้บริจาคให้กองทุน

 

คำอธิบาย กองทุนยุติธรรมเดิมมีรายรับจากแหล่งเดียวคือ งบประมาณของรัฐ ซึ่งจัดสรรให้ปีละประมาณ ๓๐ ถึง ๔๐ ล้านบาท แล้วแต่นโยบายของรัฐบาล ซึ่งปรากฏว่าไม่เพียงพอในภารกิจช่วยเหลือผู้ยากไร้เข้าถึงความยุติธรรมทั้งประเทศ ในขณะที่การช่วยเหลือผู้ยากไร้ในการเข้าถึงความยุติธรรมไม่ได้ขึ้นอยู่กับนโยบายรัฐบาลแต่ละชุด แต่เป็นหน้าที่ที่กำหนดในรัฐธรรมนูญ อีกทั้งการจ่ายค่าตอบแทนผู้เสียหายและจำเลยในคดีอาญาตามพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.. ๒๕๔๔ ยังไม่มีแหล่งเงินทุนในการใช้จ่าย โดยต้องอาศัยงบประมาณของรัฐแต่เพียงอย่างเดียว หากเพิ่มงบประมาณของรัฐให้กับกองทุนยุติธรรมที่มีอยู่แล้วให้ใช้จ่ายเพื่อช่วยเหลือผู้ยากไร้อย่างเต็มที่ก็เป็นการสูญเสียโอกาส (opportunity costs) ในการนำงบประมาณแผ่นดินไปใช้พัฒนาประเทศด้านอื่นๆอีกหลายด้าน ดังนั้นกองทุนยุติธรรมตามพระราชบัญญัติฉบับนี้จึงมีแนวคิดที่จะหารายรับจากหลายทาง โดยใช้หลักการช่วยเหลือเกื้อกูลกันของคนในสังคม (solidarity) ดังนี้

ภารกิจในการช่วยเหลือผู้ยากไร้ในการเข้าถึงความยุติธรรม กองทุนยุติธรรมใหม่นี้จะมีรายรับจากการนำเงินบางส่วนของบุคคลที่เข้าถึงความยุติธรรมหักเข้าเป็นรายรับของกองทุนเพื่อช่วยเหลือผู้ยากไร้ที่ไม่มีโอกาสเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม ซึ่งได้แก่ ค่าธรรมเนียมศาล ค่าทนายความ

ภารกิจอีกด้านหนึ่งของกองทุนยุติธรรม คือ การเยียวยาผู้เสียหายในคดีอาญา รายรับของกองทุนยุติธรรมที่สอดคล้องกับภารกิจนี้ คือ เงินค่าปรับในคดีอาญา เพราะจำเลยเป็นผู้ก่อให้เกิดความเสียหายสมควรที่จะนำเงินค่าปรับมาเข้ากองทุนเพื่อเยียวยาความเสียหายให้กับผู้เสียหาย นอกจากนี้ กองทุนใหม่ยังมีรายรับจากเงินค่าเบี้ยประกันภัยของสัญญาประกันภัย ไม่ว่าจะเป็นประกันชีวิต หรือประกันวินาศภัย ของผู้ทำสัญญาประกันภัยทั้งประเทศหักเป็นรายรับของกองทุนตามอัตราที่คณะกรรมการกำหนด เพราะคนที่พึ่งตนเองได้สามารถซื้อประกันความเสียหายและได้รับเงินการเยียวยาความเสียหายจากบริษัทประกันภัย ในขณะที่ผู้ยากไร้ไม่มีโอกาสดังกล่าว การหักเงินบางส่วนจากสัญญาประกันภัยเข้ากองทุนยุติธรรมเพื่อเยียวยาผู้ที่ไม่มีโอกาสเยียวยาความเสียหายที่ตนได้รับจากคดีอาญาจึงเป็นแนวทางขยายการเยียวยาความเสียหายให้กับผู้เสียหายได้มากขึ้น แนวคิดการหักเงินเบี้ยประกันภัยจากสัญญาประกันภัยเข้ากองทุนเพื่อเยียวยาความเสียหายให้กับผู้เสียหายในคดีอาญามีที่มาจากกฎหมายกองทุนเยียวยาผู้เสียหายของประเทศฝรั่งเศส

ภารกิจในการเยียวยาจำเลยที่ถูกยกฟ้องในคดีอาญา ซึ่งเป็นผู้บริสุทธิ์ที่ต่อสู้ตามกระบวนการยุติธรรมและไม่หนี เงินที่ใช้ในการเยียวยาจำเลยที่บริสุทธิ์นี้ควรมีที่มาจากจำเลยที่หลบหนีจากกระบวนการยุติธรรม ดังนั้น เงินสมทบเข้ากองทุนอีกส่วนหนึ่งจึงเป็นเงินและทรัพย์สินที่ได้จากการบังคับหลักประกันตัวผู้ต้องหาและจำเลยในคดีอาญาที่หลบหนีการปล่อยชั่วคราว

การนำเงินสมทบเข้ากองทุนจากแหล่งต่างๆเพื่อใช้จ่ายตามภารกิจของกองทุนเป็นแนวคิดที่ทำให้กองทุนมีรายรับที่มากขึ้น อยู่ได้ด้วยตนเองโดยไม่ต้องพึ่งพางบประมาณของรัฐมากเกินไป แต่อย่างไรก็ดี รัฐยังคงมีหน้าที่ส่งเงินสมทบให้กับกองทุนอยู่เสมอ

นอกจากนี้กองทุนยุติธรรมอาจมีรายรับจากเงินกู้ ดอกผลของทรัพย์สินของกองทุน และเงินที่มีผู้บริจาคให้ซึ่งแนวคิดนี้เป็นการเปิดช่องให้กองทุนมีรายรับหลากหลายจากแหล่งต่างๆซึ่งนำแนวคิดนี้มาจากพระราชบัญญัติกองทุนสงเคราะห์เกษตรกร พ..๒๕๕๔ มาตรา๖

 

มาตรา ๗ กองทุนใช้จ่ายเงินของกองทุนในกิจการดังต่อไปนี้

() สนับสนุนค่าใช้จ่ายในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมทางแพ่ง ทางอาญา ทางปกครอง หรือการบังคับคดีให้กับแก่ผู้ยากไร้

() สนับสนุนค่าใช้จ่ายในการจ้างทนายความในการดำเนินคดีแพ่ง คดีอาญา คดีปกครอง หรือการบังคับคดีของผู้ยากไร้

() สนับสนุนค่าประกันตัวผู้ต้องหาหรือจำเลยที่เป็นผู้ยากไร้ในคดีอาญา

() สนับสนุนค่าตอบแทนแก่ผู้เสียหายในคดีอาญาตามจำนวนที่กำหนดตามมาตรา ๑๘ แห่งพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.. ๒๕๔๔

() สนับสนุนค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญาตามจำนวนที่กำหนดตามมาตรา ๒๑ แห่งพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.. ๒๕๔๔

() สนับสนุนค่าใช้จ่ายในการทำศึกษาวิจัยเพื่อพัฒนากระบวนการยุติธรรม

คำอธิบาย ค่าใช้จ่ายของกองทุนยุติธรรมใหม่นี้ส่วนหนึ่งคงไว้เหมือนกองทุนยุติธรรมเดิมที่ตั้งโดยระเบียบกระทรวงยุติธรรม โดยได้รวมค่าใช้จ่ายในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม (access to the justice)ในความหมายอย่างกว้างไว้เป็นรายการเดียว โดยโยงไปที่บทนิยามที่ทำหน้าที่ให้ความหมายและแจกแจงรายการต่างๆ ส่วนที่เพิ่มขึ้นคือภารกิจในการสนับสนุนค่าตอบแทนผู้เสียหายกับค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา ซึ่งเป็นภารกิจอีกส่วนหนึ่งของกองทุนยุติธรรมที่ตั้งขึ้นใหม่

 

มาตรา ๘ เพื่อประโยชน์ในการดำเนินการตามพระราชบัญญัตินี้ ให้ถือว่าเงินและทรัพย์สินของกองทุนตามมาตรา ๖ เป็นกรรมสิทธิ์ของกองทุนโดยไม่ต้องนำส่งกระทรวงการคลังเป็นรายได้แผ่นดิน และไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี

 

คำอธิบาย มาตรานี้มีที่มาจากพระราชบัญญัติเงินทดแทน พ.. ๒๕๓๗ ม. ๒๘ ด้วยเหตุที่ต้องการให้กองทุนสามารถใช้จ่ายได้คล่องตัว จึงไม่ต้องนำส่งเป็นรายได้แผ่นดิน และเป็นทรัพย์สินของรัฐ จึงไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี

 

มาตรา ๙ การรับเงิน การจ่ายเงิน การเก็บรักษาเงิน และการจัดหาผลประโยชน์ของกองทุน ให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนดโดยความเห็นชอบของกระทรวงยุติธรรม

 

คำอธิบาย มาตรานี้มีที่มาจากพระราชบัญญัติเงินทดแทน พ.. ๒๕๓๗ ม. ๒๙ คณะกรรมการมีอำนาจออกระเบียบเกี่ยวกับการเงินรวมทั้งการจัดหาผลประโยชน์ของกองทุนได้

มาตรา ๑๐ ภายในหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันสิ้นปีปฏิทิน ให้กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพเสนองบดุลและรายงานการรับจ่ายเงินกองทุนในปีที่ล่วงมาแล้วต่อสำนักงานตรวจเงินแผ่นดินเพื่อตรวจสอบรับรองและเสนอต่อคณะกรรมการเพื่อพิจารณา

งบดุลและรายงานการรับจ่ายเงินตามวรรคแรกให้คณะกรรมการเสนอต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อทราบและจัดให้มีการประกาศในราชกิจจานุเบกษา

 

คำอธิบาย มาตรานี้มีที่มาจาก พระราชบัญญัติเงินทดแทน พ..๒๕๓๗ มาตรา ๓๐ เมื่อกองทุนมีความเป็นอิสระและมีความคล่องตัวสูงในการใช้จ่ายเงิน ระบบการตรวจสอบการใช้จ่ายเงินก็จะต้องเข้มข้นขึ้นเช่นเดียวกัน จึงกำหนดให้สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินทำหน้าที่ตรวจสอบรับรองงบดุลและรายงานการรับจ่ายเงินกองทุน และเสนอต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อทราบ นอกจากนี้ต้องประกาศในราชกิจจานุเบกษาเพื่อให้ประชาชนรับทราบและติดตามตรวจสอบได้อีกทางหนึ่ง

 

มาตรา ๑๑ ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ให้รัฐบาลจัดสรรเงินอุดหนุนจากงบประมาณรายจ่ายประจำปีให้แก่กองทุน

 

คำอธิบาย มาตรานี้กำหนดให้เป็นหน้าที่ของรัฐบาลที่จะต้องจัดสรรเงินอุดหนุนจากงบประมาณรายจ่ายประจำปีให้แก่กองทุน

 

มาตรา ๑๒ ให้ผู้ที่บริจาคเงินหรือทรัพย์สินอื่นให้แก่กองทุนได้รับการยกเว้นภาษีเงินได้โดยการตราเป็นพระราชกฤษฎีกาตามประมวลรัษฎากร

 

คำอธิบาย มาตรานี้มีที่มาจากพระราชบัญญัติกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา พ.. ๒๕๓๕ มาตรา ๖ โดยกำหนดขึ้นเป็นการสนับสนุนให้ประชาชนบริจาคเงินให้กองทุนยุติธรรมและนำไปใช้หักภาษีได้โดยการตราเป็นพระราชกฤษฎีกา

 

หมวด ๒

คณะกรรมการกองทุนยุติธรรม

--------------------

 

มาตรา ๑๓ ให้มี “คณะกรรมการกองทุนยุติธรรม” ประกอบด้วย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม เป็นประธาน ปลัดกระทรวงยุติธรรม เป็นรองประธาน รองปลัดกระทรวงยุติธรรม ผู้แทนกระทรวงการคลัง ผู้แทนสำนักงบประมาณ เลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม ผู้แทนสำนักงานอัยการสูงสุด ผู้แทนสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เลขาธิการคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย ผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความรู้และประสบการณ์เรื่องการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนอันเป็นที่ประจักษ์ที่รัฐมนตรีแต่งตั้งอีกแปดคน เป็นกรรมการ อธิบดีกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพเป็นกรรมการและเลขานุการ

คณะกรรมการอาจแต่งตั้งข้าราชการในกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพอีกไม่เกินสองคนทำหน้าที่ผู้ช่วยเลขานุการ

 

คำอธิบาย คณะกรรมการกองทุนยุติธรรมมีองค์ประกอบจากภาครัฐและภาคประชาชนเข้ามาร่วมในการบริหารกองทุนยุติธรรม โดยกำหนดให้ตัวแทนภาครัฐและภาคเอกชนมีจำนวนเท่าๆกัน โดยนำผู้มีส่วนได้เสียในการส่งเงินเป็นรายรับของกองทุนเข้ามาเป็นองค์ประกอบของคณะกรรมการด้วย

มาตรา ๑๔ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิต้องมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้

() มีสัญชาติไทยโดยการเกิด

() มีอายุไม่ต่ำกว่า ๓๕ ปีบริบูรณ์

() ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย คนไร้ความสามารถ หรือคนเสมือนไร้ความสามารถ

() ไม่เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา ข้าราชการการเมือง สมาชิกสภาองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้บริหารในองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น กรรมการหรือผู้ดำรงตำแหน่งบริหารในพรรคการเมือง ที่ปรึกษาพรรคการเมือง หรือเจ้าหน้าที่ในพรรคการเมือง

() ไม่เป็นผู้อยู่ระหว่างถูกสั่งให้พักราชการ หรือถูกสั่งให้ออกจากราชการไว้ก่อน

() ไม่เคยถูกไล่ออก ปลดออก หรือให้ออกจากราชการ หน่วยงานของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจ เพราะกระทำผิดวินัย

() ไม่เคยได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่กระทำโดยประมาท หรือความผิดลหุโทษ

() ไม่เคยต้องคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลให้ทรัพย์สินตกเป็นของแผ่นดินเพราะร่ำรวยผิดปกติ หรือมีทรัพย์สินเพิ่มขึ้นผิดปกติ

() ไม่เคยถูกวุฒิสภามีมติให้ถอดถอนจากตำแหน่งตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย

 

คำอธิบาย มาตรานี้กำหนดคุณสมบัติของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งใช้แนวคิดเดิมจากระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยกองทุนยุติธรรม พ.. ๒๕๕๓ ข้อ ๑๐

มาตรา ๑๕ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิมีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละสี่ปี โดยอาจได้รับการแต่งตั้งอีกได้ไม่เกินหนึ่งวาระทั้งกรณีติดต่อกันหรือกรณีเว้นระยะเวลา

นอกจากการพ้นจากตามวาระแล้ว กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่งเมื่อ

() ตาย

() ลาออก

() ขาดคุณสมบัติตามมาตรา ๑๔

() รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมให้ออก เพราะบกพร่องต่อหน้าที่ มีความประพฤติเสื่อมเสีย หรือหย่อนความสามารถ

คำอธิบาย มาตรานี้กำหนดวาระของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิและเงื่อนไขการพ้นจากตำแหน่งของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ

 

มาตรา ๑๖ ให้คณะกรรมการมีอำนาจและหน้าที่ดังต่อไปนี้

() กำหนดนโยบาย แนวทาง มาตรการในด้านการบริหารและการจัดการกองทุน

() ออกระเบียบว่าด้วยการรับเงิน การจ่ายเงิน การเก็บรักษาเงิน และการจัดหาผลประโยชน์ของกองทุนตามมาตรา ๙ และระเบียบปฏิบัติอื่นเพื่อใช้ในการดำเนินงานให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของกองทุน

() กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข และอัตราเงินสมทบที่หน่วยงานอื่นต้องส่งให้เป็นรายรับของกองทุนตามมาตรา ๖

() พิจารณาการรับช่วงสิทธิจากผู้เสียหายหรือจำเลยในคดีอาญาเพื่อไปไล่เบี้ยกับผู้กระทำความผิดอาญาหรือผู้ก่อให้เกิดความเสียหายที่แท้จริง

() แต่งตั้งคณะทำงานหรือทนายความเพื่อดำเนินคดีตามวัตถุประสงค์ของกองทุน

() กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข และประเภทของการสนับสนุนเงินหรือค่าใช้จ่ายของกองทุน

() กำหนดคุณสมบัติของผู้ยากไร้ที่มีสิทธิได้รับความช่วยเหลือจากกองทุน

() มีหนังสือเรียกให้บุคคลหรือหน่วยงานมาให้ถ้อยคำ ข้อมูล หรือเอกสารที่จำเป็นในการดำเนินงานเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ของกองทุน

() ติดตาม ประเมินผลการดำเนินงานให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของกองทุน

(๑๐) พิจารณางบดุลและรายงานการรับจ่ายเงินกองทุนในปีที่ล่วงมาแล้วเพื่อเสนอคณะรัฐมนตรีตามมาตรา ๑๐

 

คำอธิบาย มาตรานี้กำหนดอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการ โดยทำหน้าที่เป็นผู้บริหารกองทุนยุติธรรม ส่วนอำนาจหน้าที่ในการพิจารณาอนุมัติเงินสนับสนุนนั้นแบ่งเป็นสองประการคือ ในเรื่องของการอนุมัติเงินสนับสนุนการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม เป็นหน้าที่ของ “คณะอนุกรรมการพิจารณาคำขอรับการช่วยเหลือจากกองทุนยุติธรรม” ตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๑๙ ของพระราชบัญญัติฉบับนี้ ในเรื่องของการอนุมัติเงินช่วยเหลือผู้เสียหายและจำเลยที่ถูกยกฟ้องคดีอาญา เป็นหน้าที่ของ “คณะกรรมการพิจารณาค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา” ที่ตั้งโดย “พระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.. ๒๕๔๔”

 

มาตรา ๑๗ การประชุมคณะกรรมการต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งจึงจะเป็นองค์ประชุม การวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุมให้ถือเอาเสียงข้างมาก ถ้าคะแนนเสียงเท่ากันให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด

 

คำอธิบาย มาตรานี้กำหนดองค์ประชุมและวิธีการออกเสียงในที่ประชุม

 

มาตรา ๑๘ การปฏิบัติหน้าที่ของกรรมการให้มีฐานะเป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา

คำอธิบาย มาตรานี้กำหนดให้การปฏิบัติหน้าที่ของกรรมการทุกคนไม่ว่าจะมาจากภาครัฐหรือภาคประชาชนให้มีฐานะเป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา ซึ่งจะมีผลสองประการคือ ประการที่หนึ่งในการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายนี้ กรรมการได้รับความคุ้มครองตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๑๓๖ ถึง มาตรา ๑๔๖ ประการที่สอง ในการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายนี้ หากกรรมการกระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ เช่นทุจริตต่อตำแหน่งหน้าที่ กรรมการจะต้องรับโทษหนักตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๑๔๗ ถึงมาตรา ๑๖๖

 

มาตรา ๑๙ ให้คณะกรรมการแต่งตั้ง “คณะอนุกรรมการพิจารณาคำขอรับการช่วยเหลือจากกองทุนยุติธรรม” ซึ่งมีอำนาจหน้าที่ในการพิจารณาอนุมัติการสนับสนุนค่าใช้จ่ายของกองทุนยุติธรรมให้กับผู้ยื่นคำขอตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการกำหนด และรายงานผลการยื่นคำขอและการอนุมัติให้คณะกรรมการทราบทุกสามเดือน

ให้นำบทบัญญัติในมาตรา ๑๔ มาตรา ๑๕ มาตรา ๑๗ และมาตรา ๑๘ มาใช้กับคณะอนุกรรมการพิจารณาคำขอรับการช่วยเหลือจากกองทุนยุติธรรมโดยอนุโลม

 

คำอธิบาย คณะกรรมการเป็นผู้วางนโยบายและกำหนดหลักเกณฑ์ต่างๆ แต่องค์กรที่มีอำนาจหน้าที่อนุมัติเงินช่วยเหลือคือ คณะอนุกรรมการพิจารณาคำขอรับการช่วยเหลือจากกองทุนยุติธรรม และคณะกรรมการพิจารณาค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญาที่ตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.. ๒๕๔๔

 

หมวด ๓

การเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม

---------------------

มาตรา ๒๐ ผู้ยากไร้มีสิทธิยื่นคำขอรับการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมทางแพ่ง ทางอาญา และทางปกครอง โดยยื่นคำขอที่กองทุนยุติธรรม กระทรวงยุติธรรม

คณะอนุกรรมการพิจารณาคำขอรับการช่วยเหลือจากกองทุนยุติธรรมเป็นผู้มีอำนาจพิจารณาและอนุมัติคำขอตามวรรคแรก และแจ้งผลการพิจารณาให้ผู้ยื่นคำขอทราบโดยเร็ว

 

คำอธิบาย การช่วยเหลือผู้ยากไร้เข้าถึงกระบวนการยุติธรรมอาจทำได้ทั้งทางแพ่ง ทางอาญาและทางปกครอง โดยผู้ยากไร้สามารถยื่นคำขอโดยตรงที่กองทุนยุติธรรม และคณะอนุกรรมการเป็นผู้พิจารณาอนุมัติ

 

มาตรา ๒๑  ให้สำนักงานศาลยุติธรรมนำส่งเงินสมทบประจำปีประเภทค่าขึ้นศาล เงินและทรัพย์สินที่ได้จากการบังคับหลักประกันตัวผู้ต้องหาและจำเลยในคดีอาญาที่หลบหนีการปล่อยชั่วคราว และเงินค่าปรับในคดีอาญาให้แก่กองทุนยุติธรรม ตามอัตราที่คณะกรรมการกำหนด

คำอธิบาย รายรับทางหนึ่งของกองทุนยุติธรรมคือค่าธรรมเนียมศาล เงินและทรัพย์สินที่ได้จากการบังคับหลักประกันตัวผู้ต้องหาและจำเลยในคดีอาญาที่หลบหนีการปล่อยชั่วคราว และเงินค่าปรับในคดีอาญา คณะกรรมการจะพิจารณาและกำหนดอัตราที่สำนักงานศาลยุติธรรมต้องส่งเป็นรายรับของกองทุนยุติธรรม โดยสามารถปรับอัตราขึ้นและลงได้ตามที่คณะกรรมการเห็นสมควร

 

 

หมวด ๔

การเยียวยาผู้เสียหายในคดีอาญาและจำเลยที่ถูกยกฟ้องคดีอาญา

---------------------

มาตรา ๒๒ ให้จ่ายเงินจากกองทุนยุติธรรมเป็นค่าตอบแทนผู้เสียหายในคดีอาญา และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญาตามพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.. ๒๕๔๔ ตามที่คณะกรรมการพิจารณาค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญาพิจารณาอนุมัติ

หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขการยื่นคำขอ การพิจารณา และการอนุมัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญาให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.. ๒๕๔๔

 

คำอธิบาย เนื่องจากระบบการจ่ายเงินเยียวยาผู้เสียหายและจำเลยที่ถูกยกฟ้องคดีอาญาถูกกำหนดขึ้นและดำเนินการได้เป็นอย่างดีแล้วตามพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.. ๒๕๔๔ แต่ปัญหาของระบบเดิมอยู่ที่การขาดกองทุนที่รับภาระทางการเงินดังกล่าวแทนรัฐและการขาดการรับช่วงสิทธิของผู้ได้รับการช่วยเหลือเพื่อไปไล่เบี้ยกับผู้ก่อให้เกิดความเสียหายที่แท้จริง ดังนั้นพระราชบัญญัติฉบับนี้จึงไม่ไปเปลี่ยนแปลงระบบการเยียวยารูปแบบเดิมแต่อย่างใด เพียงแต่กำหนดให้กองทุนยุติธรรมทำหน้าที่เป็นแหล่งเงินทุนในการเยียวยาผู้เสียหายหรือจำเลยที่ถูกยกฟ้องในคดีอาญาเท่านั้น และใช้กลไกของความเป็นนิติบุคคลของกองทุนยุติธรรมเข้ารับช่วงสิทธิจากผู้ได้รับการเยียวยา เพื่อแก้ไขปัญหาระบบการเยียวยาแบบเดิมให้ดีขึ้น ส่วนระบบการพิจารณาอนุมัติให้มีการเยียวยาหรือไม่อย่างไรเป็นไปตามพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหายฯ ปี พ.. ๒๕๔๔ และระเบียบที่เกี่ยวข้อง

 

 

มาตรา ๒๓ เมื่อกองทุนจ่ายเงินค่าตอบแทนผู้เสียหาย หรือค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญาตามมาตรา ๒๓ แล้ว ให้กองทุนรับช่วงสิทธิของผู้เสียหายหรือจำเลยเพื่อไปใช้สิทธิไล่เบี้ยกับผู้กระทำความผิดอาญาหรือผู้ก่อให้เกิดความเสียหายที่แท้จริง

เมื่อกองทุนได้รับเงินหรือทรัพย์สินจากการใช้สิทธิไล่เบี้ยตามความในวรรคแรกแล้ว ให้นำเงินหรือทรัพย์สินดังกล่าวส่งเป็นรายรับของกองทุน

ให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยเรื่องการรับช่วงสิทธิตั้งแต่มาตรา ๒๒๖ ถึงมาตรา ๒๓๒ มาใช้บังคับกับกองทุนโดยอนุโลม

 

คำอธิบาย ระบบการเยียวยาผู้เสียหายหรือจำเลยที่ถูกยกฟ้องคดีอาญาคือระบบที่รัฐมีหน้าที่รับผิดชอบที่จะต้องจ่ายค่าเสียหายให้กับผู้เสียหายหรือจำเลยที่ถูกยกฟ้องคดีอาญาไปก่อน และรัฐสามารถรับช่วงสิทธิไปไล่เบี้ยกับผู้ก่อให้เกิดความเสียหายที่แท้จริงได้ เช่นผู้กระทำความผิดทางอาญาที่ก่อให้เกิดความเสียหาย ระบบดังกล่าวทำให้กองทุนยุติธรรมได้รับรายรับเพิ่มขึ้นจากการรับช่วงสิทธิเพื่อการไล่เบี้ย แนวคิดนี้มีที่มาจากระบบการเยียวยาผู้เสียหายในคดีอาญาของประเทศฝรั่งเศส

 

 

 

มาตรา ๒๔ ให้บริษัทประกันภัยที่ได้รับใบอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยการประกันวินาศภัยและกฎหมายว่าด้วยการประกันชีวิตมีหน้าที่ต้องนำส่งเงินสมทบประจำปีตามอัตราที่คณะกรรมการกำหนด โดยสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยเป็นผู้จัดเก็บเงินสมทบดังกล่าวแล้วนำส่งเงินสมทบประจำปีให้กับกองทุน

 

คำอธิบาย เงินสมทบกองทุนยุติธรรมบางส่วนมีที่มาจากค่าเบี้ยประกันภัยของสัญญาประกันภัยที่ทำขึ้นทั้งประเทศ โดยผู้เอาประกันต้องจ่ายเงินเพิ่มขึ้นเมื่อซื้อประกันภัยในรูปแบบต่างๆ โดยที่บริษัทประกันภัยจะเก็บเงินส่วนเพิ่มนี้ส่งให้กับสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (กรมการประกันภัยเดิม) และสำนักงานจะส่งเงินดังกล่าวเป็นรายรับของกองทุนยุติธรรม วิธีการเก็บเงินแบบนี้ถูกนำไปปฏิบัติแล้วในปัจจุบันเพราะบริษัทประกันภัยมีหน้าที่ต้องส่งเงินเป็นค่าใช้จ่ายของสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยอยู่แล้ว มาตรานี้จึงใช้ระบบการจัดเก็บแบบที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยได้ดำเนินการอยู่แล้วนั่นเอง แต่สำนักงานจะต้องส่งเงินบางส่วนไปที่กองทุนยุติธรรม ภาระที่แท้จริงไม่ได้อยู่ที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย หรือบริษัทประกันภัย เพราะท้ายที่สุดก็จะผลักภาระไปให้ผู้เอาประกันในรูปแบบของการเก็บภาษี

 

มาตรา ๒๕ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

 

คำอธิบาย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมเป็นผู้รับผิดชอบโดยตรงกองทุนยุติธรรมเป็นผู้ที่เหมาะสมในการรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

 

 

 

 

 

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ

 

............................

นายกรัฐมนตรี

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

หมายเหตุ : - เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัตินี้ คือ โดยที่กองทุนยุติธรรมที่จัดตั้งและดำเนินงานภายใต้ระเบียบกระทรวงยุติธรรมยังไม่สามารถให้ความช่วยเหลือผู้ยากไร้ในการเข้าถึงความยุติธรรมได้อย่างเต็มที่เนื่องจากงบประมาณที่จำกัดที่มาจากภาครัฐแต่เพียงฝ่ายเดียว การทำให้กองทุนยุติธรรมมีความสามารถทางการเงินที่เพียงพอต่อภารกิจในการช่วยเหลือผู้ยากไร้ในการเข้าถึงความยุติธรรมนั้นจำเป็นต้องอาศัยเงินสมทบจากภาคส่วนต่างๆที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรมตามหลักการช่วยเหลือเกื้อกูลกันของคนในสังคม อีกทั้งภารกิจในการอำนวยความยุติธรรมยังมีอีกส่วนหนึ่งคือการเยียวยาผู้เสียหายในคดีอาญาและจำเลยที่ถูกยกฟ้องในคดีอาญาตามพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.. ๒๕๔๔ ภารกิจดังกล่าวยังคงอาศัยงบประมาณแผ่นดินแต่เพียงอย่างเดียวทำให้การเยียวยาเป็นไปได้อย่างจำกัดและไม่ทั่วถึง การให้กองทุนยุติธรรมเป็นผู้จ่ายเงินค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญาจึงเป็นแนวทางการขยายขอบเขตของการเยียวยาและเพิ่มประสิทธิภาพการเยียวยาบุคคลดังกล่าว อีกทั้งกองทุนยุติธรรมที่มีฐานะเป็นนิติบุคคลยังสามารถรับช่วงสิทธิไปไล่เบี้ยกับผู้กระทำความผิดทางอาญาหรือผู้ก่อให้เกิดความเสียหายที่แท้จริงได้ จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัติฉบับนี้

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

รายการอื่น ๆ ที่น่าสนใจ:


ชุดโครงการพัฒนาการมีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายสาธารณะด้านสิทธิที่เชื่อมโยงกับสุขภาวะ

มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ (มสช.) 1168 ซอยพหลโยธิน 22 ถ.พหลโยธิน แขวงจอมพล เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
Tel. 02-511-5855  Fax. 02-939-2122


© 2010-2017 Powered & Design by ServeRich.com